Na zakończenie warto wymienić jeszcze dwa kryteria, odnoszące się do turystyki zagranicznej. Pierwsze — to kryterium skutków oddziaływania turystyki na bilans płatniczy państwa. Pod tym względem można wyróżnić turystykę aktywną w przypadku zagranicznej turystyki przyjazdowej i pasywną, jeżeli się uwzględnia zagraniczną turystykę wyjazdową. Drugim kryterium jest zakres oddziaływania urzędowego (formalności graniczne), pozwalający dzielić turystykę zagraniczną na reglamentowaną i swobodną.
Teoretyczno-praktyczne cele badawcze wyznaczone w niniejszej książce narzucają konieczność rozpatrzenia również związków między krajoznawstwem a turystyką. “W życiu codziennym, a nierzadko także w literaturze, pojęcia te są niesłusznie utożsamiane. W rzeczywistości turystyka jest drogą do krajoznawstwa, natomiast krajoznawstwo jest środkiem realizacji pozaekonomicznych funkcji współczesnej turystyki. Trzeba więc określić, co się rozumie przez termin „krajoznawstwo”.
Turystyka krajoznawcza
March 15th, 2010Podział turystyki według używanych środków transportu
March 11th, 2010Na podstawie kryterium kierunku wyjazdu można wymienić turystykę nad morze, w góry, na wieś, do miasta, za granicę itp.
Z punktu widzenia ekonomicznego istotna jest znajomość podziału turystyki według sposobu zakwaterowania. Różnorodność zakładów hotelarskich daje tu duże możliwości. Mówi się więc o turystyce hotelowej, pensjonatowej, kempingowej, w kwaterach prywatnych, we własnych domkach kempingowych itd.
Rozpatrywany punkt widzenia wskazuje też na celowość podziału turystyki według używanych środków transportu. Można wówczas wymienić turystykę drogową (np. autokarową, samochodową), wodną (np. jachtową, kajakową, promową, na statkach pasażerskich), kolejową, samolotową, pieszą itd.
Wreszcie kryterium celu daje możliwość podziału turystyki np. na wypoczynkową, zdrowotną, kwalifikowaną, krajoznawczą, etniczną, pielgrzymkową, biznesową, kongresową, zarobkową.
Można mówić o turystyce rodzinnej
March 11th, 2010Biorąc za podstawę kryterium podmiotów turystyki, można mówić o turystyce np. dzieci i młodzieży, mieszkańców miast, wsi, ludzi bogatych, zdrowych, niepełnosprawnych, emerytów i rencistów.
Z punktu widzenia czasu trwania podróży wyróżnia się turystykę krótko-, średnio- i długopobytową, np. wypoczynek świąteczny czy wczasy.
Przy zastosowaniu kryterium okresu wyjazdu spotyka się podział turystyki na wakacyjną letnią i zimową, sobotnio-niedzielną itp.
Przyjmując kryterium wielkości grupy, można mówić o turystyce rodzinnej, samotniczej, grupowej itd.
Biorąc za podstawę kryterium stopnia organizacji, wyróżnia się turystykę indywidualną lub zorganizowaną przez biura podróży, zakłady pracy czy nauki.
Turystykę można też dzielić według kryterium jej kosztu. Mówi się wówczas o turystyce socjalnej oraz luksusowej — drogiej.
Na uwagę zasługują wymienione dalej kryteria podziału
March 11th, 2010Przyjmując z kolei hipotezę, że turystyka spełnia już warunki pewnego systemu teoretycznego, można to zjawisko traktować jako układ podsystemu społeczno-kulturowego i podsystemu ekonomiczne. Indywiduualny charakter tego zjawiska stanowi punkt wyjścia w formułowaniu zintegrowanej teorii turystyki.
Przedstawiona dotąd analiza pojęć: turysta, ruch turystyczny i turystyka upoważnia do stwierdzenia, że zjawisko turystyki jest bardzo złożone. Dlatego podział turystyki jest trudny zarówno z naukowego, jak i praktycznego punktu widzenia. W krajowej i zagranicznej literaturze przedmiotu spotyka się różną definicję współczesnej turystyki.
Podziału turystyki można dokonywać zależnie od funkcji celu i stosowanych kryteriów. Jeśli się przyjmie, że funkcją celu są względy poznawczo-praktyczne, na uwagę zasługują wymienione dalej kryteria podziału.
Funkcję popytu spełnia tu ruch turystyczny
March 11th, 2010W definicjach formułowanych w pracach ekonomicznych akcentuje się sprawy przemieszczania, czasowości zmiany miejsca pobytu, niezarobkowania oraz w różnym zakresie specyficzne cele turystyki. Pod względem wymienionych kryteriów definicje te wyczerpują tradycyjne pojęcie ruchu turystycznego. Wiadomo jednak, że turystyka jest zjawiskiem znacznie szerszym niż ruch turystyczny. Dlatego w jej definicjach jednocześnie podkreśla się sferę obsługi ruchu turystycznego.
Rozpatrując kategorię turystyki w płaszczyźnie rynku, dwa jej składniki można porównać do podstawowych zjawisk rynkowych. Funkcję popytu spełnia tu ruch turystyczny, natomiast funkcję podaży — sfera obsługi ruchu turystycznego, oparta na środkach materialnych i organizacyjnych, tworzących szeroko rozumianą gospodarkę turystyczną.
Zjawisko turystyki
March 11th, 2010Zjawisko turystyki i pracy można rozpatrywać w aspekcie społeczno-kulturowym i ekonomicznym. W konsekwencji takiego podejścia w rozmaitych definicjach opracowywanych na potrzeby konkretnych analiz naukowych akcentuje się różne jego cechy. W definicjach formułowanych na gruncie nauk humanistycznych turystykę traktuje się jako proces społeczny i wskazuje na konieczność obserwacji skutków tego procesu. Definicje te sugerują, że wizje humanistyczne i rozwój osobowości człowieka, które powinny być istotnym motywem turystyki, można odnaleźć głównie w jej wymiarze społecznym, psychologicznym i kulturowym. Takie podejście nakazuje, aby wszystkie zjawiska czasowej i dobrowolnej podróży, które są związane ze zmianami w środowisku i rytmie życia, odnosiły się do osobistych kontaktów z naturalnymi, kulturowymi i społecznymi walorami odwiedzanego obszaru.
Zaproponowana definicja ruchu turystycznego
March 11th, 2010Definicja ta podkreśla dwie cechy współczesnego ruchu turystycznego: społeczny i ekonomiczny charakter oraz rozszerzony układ motywacji podróży. Włączenie do celów podróży turystycznych wyjazdów zarobkowych nie podważa teoretycznej wartości zaproponowanej definicji. Kryterium niezarobkowania w czasie podróży turystycznej zresztą w praktyce uległo już wyraźnie osłabieniu i nie przystaje do rzeczywistości gospodarczej.
Wydaje się też celowe objęcie terminem „podróż turystyczna” wyjazdów służbowych, ponieważ przeplatanie się motywów osobistych i służbowych można współcześnie uznać za zjawisko normalne, zwłaszcza w podróżach międzynarodowych.
Trzeba mieć świadomość, że zaproponowana definicja ruchu turystycznego nie jest pełna, a także iż pojęcie ruchu turystycznego w warunkach współczesnych znacznie się rozszerza. Mimo to warto ją potraktować jako wstęp do pewnych uogólnień tendencji już trwale występujących we współczesnym życiu społeczno-gospodarczym.
Zdefiniować pojęcie ruchu turystycznego
March 11th, 2010Można więc ogólnie zauważyć, że konsekwencje ekonomiczne ruchu turystycznego uzewnętrzniają się w postaci zasobów dóbr usług turystycznych, tworzonych, udostępnianych i rozwijanych z myślą o zaspokajaniu potrzeb tego ruchu.
W literaturze rozmaicie się określa zakres celów podróżowania turystycznego. Spośród tych celów bezpośrednio lub pośrednio są wykluczane podróże służbowe. Dlatego przytaczane definicje nie w pełni objaśniają współczesne zjawisko ruchu turystycznego.
Na podstawie zaprezentowanych definicji turysty i ruchu turystycznego oraz poczynionych uwag można dokonać próby zdefiniowania pojęcia ruchu turystycznego.
Społeczno-ekonomiczne zjawisko ruchu turystycznego współcześnie jest tworzone przez zbiór podróżnych motywowanych różnymi celami natury społeczno-kulturowej i zawodowej, które zamierzają oni osiągnąć po czasowym i dobrowolnym opuszczeniu miejsca stałego zamieszkania w kraju lub za granicą.
Efektywność podróży turystycznych
March 4th, 2010W pracach polskich autorów określenia ruchu turystycznego nie odbiegają zbytnio od sformułowań spotykanych w literaturze zagranicznej.
Z opinii o istocie ruchu turystycznego wynika, że ma on charakter społeczno-kulturalny. Jest to ruch dobrowolny i czasowy. Obce są mu motywy zarobkowania oraz, co jest oczywiste, motywy osiedlania się w miejscu czasowego pobytu. Ponadto definicje turysty i ruchu turystycznego wyraźnie wskazują na rozległe ekonomiczne skutki tego ruchu. Na układ tych skutków wpływają materialne i duchowe potrzeby turystów. Turysta, chcąc urzeczywistnić cele podjętej podróży, zgłasza potrzebę przemieszczania się w przestrzeni, wymaga zaspokojenia potrzeb noclegowych, żywieniowych i innych usług bytowych. Efektywność podróży turystycznych determinują też potrzeby duchowe (poznawcze, kontemplacyjno-estetyczne, religijne itp.) związane z osiąganiem społeczno-kulturowych celów ruchu turystycznego.